معمار ایرانی

فراوانی آب نشانه ی وفور نعمت است . انسان ها در تمام ادیان برای بارش باران دعا می کنند .مسلمانان اعم از زن و مرد، کودک و بزرگسال با یکدیگر به بیابان می روند، نماز جاعت می خوانند و برای بارش باران دعا می کنند.

رهبران مذهبی در "هال ماهرا" در اندونزی شاخه ی درختی خیس را بر روی خاک تکان می دهند تا ابرها را به بارش ترغیب کنند. در "بریتانیا" برای بارش باران ، چاله ای چشمه سان حفر و به نوشیدن آب تظاهر می کنند. در آمریکای شمالی در ناحیه ی "اوهاما" قایق بزرگی را از آب پر می کنند ، به دور آن می رقصند ، آب آن را در دهان برده ، به آسمان می پاشند و سپس قایق را برمی گردانند ، خود به زمین می افتند و آب را دوباره جمع می کنند.

گاهی اوقات باروری زنان نیز به دنبال مراسم طلب باران خواسته می شود.در "هندوستان" زنان و دختران برهنه برای فریب آسمان وتشویق آن به باریدن ، شب هنگام به صحرا می روند وتظاهر به شخم زدن زمین می کنند.

منبع:آب و معماری / مولف: چارلز . و .مور /مترجم: هدی علم الهدی / ناشر: اداره کل آموزش ، انتشارات و تولیدات فرهنگی / زیر نظر :معاونت پژوهشی – پژوهشکده مردم شناسی  

به رغم نقش زندگی آفرین آب به عنوان سمبل مرگ نیز به به کار رفته است. این پدیده پیچیده ی هستی زا می تواند، تهی ، تاریک وسرد نیز باشد. اعماق مرموز آب هاپیوسته جایگاه اهریمن ، جانوران مخوف ونیروهای شیطانی ناشناخته بوده و مردم از آن واهمه داشته اند . طغیان آب ویران کننده وحتی مظهر بی ثباتی و ناپایداری است.

Melbourne flood - Elizabeth Street, February 1972

"این جا کسی خفته است که نامش چون فرشته ای بر آب بود"

این عبارات را "جان کیت "بیست و پنج ساله برای نوشته ی سنگ قبر خود در گورستان انگلسی رم برگزید .

آب دشمن آتش و آتش دشمن آب و هر کدام به سهم خود مهیب ، غلبه ناپذیر و هولناک است.

سطح آیینه وار ، شاداب و شفاف برکه های آرام، سلامت،جوانی و زیبایی را به ذهن می آورد. در یونان باستان چشمه هایی مخصوص خدایان جاودان بود که امروزه تبدیل به دکان هایی پررونق شده است.آب مخصوص این خدایان را در شیشه به شما می فروشند.

چشمه یاد آور اسطوره ی جوانی ، تولد ، ظهور و تازگی است که گویی چین و چروک های زمان را محو می کند. نمونه ی عینی این مطلب چشمه ی زمزم است. امام صادق (ع) درباره ی آب زمزم فرموده اند:

"آب زمزم شفای هر بیماری است."

برکه های راکد مفهوم مفهوم مقابل همین مضمون اند. آن ها مظهر کهنگی و زوال اند و به درستی آب مرده مرداب خوانده می شود.ویلیام بلیک:

"آب راکد را زهر تلقی کنید."

فقدان آب تازه تشنگی می آورد که بازتابی از حیات در حال خشکیدن است.ترکیب "شبنم جوانی" شکسپیر، یاد آور صبح و تازگی است و در گرمای بعدازظهر گویی که پیری آرام آرام به صحنه می خزد.

چشمه ها تمثیلی از فراز و فرود زندگی است و در مجموع حسی از هستی و نیستی و امید به بازگست دوباره به هستی را در ذهن زنده می کند.